Levenstestament

Het is (niet alleen voor ouderen) raadzaam op tijd na te denken over het moment dat u niet meer in staat bent om uw eigen wil te bepalen. Wie vertrouwt u? Wie zou u willen dat uw financiën zou beheren? Wie betrekt u het liefst bij medische - en/of zorgvragen?
De antwoorden op deze vragen kunt u laten vastleggen in een levenstestament. Een levenstestament is een soort volmacht die u bij leven maakt en waarin zaken worden geregeld omtrent uw financiën en uw gezondheid. Het is hierbij onder meer van belang dat het duidelijk is op welk moment de volmacht ingaat en wie de gevolmachtigde op welk moment kan en mag opvolgen als deze zelf niet meer in staat mocht zijn als gevolmachtigde op te treden. Het is belangrijk u te realiseren dat er bij een levenstestament niet altijd controle is op de persoon die namens u uw financiën beheert of de beslissingen omtrent uw zorg neemt. Anders dan bij bewind, mentorschap en curatele vindt er geen toezicht door de rechter plaats. Het ontbreken van toezicht kan worden opgelost door een toezichthouder aan te wijzen in het levenstestament. Deze toezichthouder kan bijvoorbeeld een door u gekozen (ander) familielid, notaris, advocaat, accountant of iemand anders die u vertrouwt, zijn. De toezichthouder houdt toezicht op de wijze waarop de gevolmachtigde (degene die u benoemt in het levenstestament) zijn of haar taak uitoefent. 

Bewind, mentorschap en curatele

Bewind, mentorschap en curatele zijn beschermingsmaatregelen die via de rechter worden aangevraagd.

Bewind heeft betrekking of vermogensrechtelijke belangen (geld en andere goederen). Wie kan het instellen van het bewind verzoeken?

cropped-ouderen.jpg de persoon waar het om gaat

cropped-ouderen.jpg de echtgenoot, geregistreerd partner of andere levensgezel

cropped-ouderen.jpg de bloedverwanten in de rechte lijn en de zijlijn tot de vierde graag

cropped-ouderen.jpg de voogd, curator of mentor

cropped-ouderen.jpg het openbaar ministerie

De reden voor het aanvragen van het bewind is dat iemand als gevolg van een lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of langdurig niet in staat is zelf zijn of haar vermogensrechtelijke belangen te behartigen. Als u het idee heeft dat u de behartiging van uw vermogensrechtelijke belangen beter (tijdelijk) uit handen kunt geven, kunt u het bewind dus ook zelf aanvragen en aangeven wie u zou willen benoemen tot bewindvoerder. 

Het is goed om u ervan bewust te zijn dat behalve uzelf ook iemand van de onder 2 tot en met 5 genoemde personen of instanties bewind kan aanvragen over uw vermogen. Als iemand anders dan uzelf het bewind aanvraagt, krijgt u daarover bericht van de rechtbank. De rechtbank stelt u dan in de gelegenheid te worden gehoord over de aanvraag. Dit is belangrijk want als u het niet eens bent met de aanvraag voor het bewind of met de voorgestelde bewindvoerder dan kunt u op deze manier invloed uitoefenen over wie bewindvoerder wordt. Dat kan tijdens de zitting bij de rechtbank en als u niet in staat bent om naar de rechtbank toe te komen kan de rechter bij u op bezoek komen. 

De onderbewindstelling kan worden aangevraagd via formulieren die u kunt vinden op www.rechtspraak.nl of u kunt dit laten doen als u dat prettiger vindt of als er wat meer uitleg nodig is over het hoe en waarom van het bewind. Een bewindvoerder dient ieder jaar rekening en verantwoording af te leggen aan de persoon wiens vermogen onder bewind is gesteld en aan de kantonrechter. Dit betekent dat moet worden opgegeven welke inkomsten en uitgaven er door de bewindvoerder zijn gedaan. Voor het doen van zogenaamde beheershandelingen zoals de verkoop van een woning moet de bewindvoerder vooraf toestemming vragen aan de rechter. Hetzelfde geldt voor het doen van schenkingen. De rechter moet daar eerst toestemming voor geven. De algemene regel is dat er geen schenkingen mogen worden gedaan van het onder bewind staande vermogen, tenzij er aantoonbaar een schenkingstraditie is. Een schenkingstraditie kan worden aangetoond door de notariële akten van schenking te overleggen of door het overleggen van bankafschriften waaruit blijkt dat sprake is van terugkerende schenkingen. Bij bewind geldt dat er altijd controle plaatsvindt door de rechter.

Ook mentorschap kan via een formulier worden aangevraagd. Via mentorschap kunt u de niet-vermogensrechtelijke belangen van iemand waarnemen. U kunt hierbij denken aan belangen op het gebied van verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding van de persoon (bijvoorbeeld door een vrijwilliger). Bewind en mentorschap wordt vaak gecombineerd aangevraagd.

Curatele is de zwaarste vorm van belangenbehartiging. Rechters geven daarom soms de voorkeur aan een combinatie van bewind en mentorschap. Er kunnen echter ook juridische redenen zijn om juist curatele te verzoeken in plaats van bewind en mentorschap.

Objectieve informatie

De advocaten en notarissen van de Stichting informeren u objectief over de mogelijkheden en consequenties van een levenstestament, bewind, mentorschap en curatele, zodat u een keuze kunt maken die past bij uw situatie.